Clicky

ውይይትና ድርድር ደከመኝ፣ ሰለቸኝ የማይባልበት ብቸኛው የሰላምና የዴሞክራሲ አማራጭ ነው፡፡

ከኢዴፓ የተሰጠ መግለጫ፡፡

የመብት ጥያቄ ያነሱ የሙስሊሙ ማህበረስብ አካላትና መንግስት በተለያየ መድረክ መፋጠጥ ከጀመሩ ከአስራ ስምንት ወራት በላይ ሆኗል፡፡ በአብዛኛው ከአዲስ አበባና አካባቢዋ የሶላት ስግደት ቀን ያልዘለቀው  የመብት ጥያቄ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ መዳረሻውን እየሰፋና እያደገ በመሄድ በርካታ ሙስሊሞችን ማካተት ችሏል፡፡እንቅስቃሴውን ለመግታት መንግስት በተከታታይ በወሰደው እርምጃ ምክንያት በሰው ሕይወትና ንብረት ላይ የተለያዩ ጉዳቶች  ደርሰዋል፡፡ በተለይ ደግሞ ካለፉት ጥቂት ወራት ወዲህ ግጭቱ በስፋትና በቅርጽ እየጎለበተ በመሄድ ወደ ሌሎች የአገሪቱ አካባባዎች በመዛመት በበርካታ ዜጎች ዘንድ አነጋጋሪና አሳሳቢ ጉዳይ ለመሆን በቅቷል፡፡

በኢዴፓ እምነት ዜጎች በሃይማኖታዊም ሆነ በፖለቲካዊ አሊያም በኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ላይ ጥያቄ የማንሳት፣ ከመንግስትና ከመንግስታዊ ተቋማት ጋር ወይም በተናጠል የመብት ጥያቄዎቻቸውን የማቅረብ፣ የመደራደርና መፍትሔ የመሻት መብታቸው ያለአንዳች ገደብ ሊከበር እንደሚገባ አጠንክሮ ያምናል፡፡ ኢዴፓ  ሃሳብን በነጻነት የመግለጽ፣ የመቃወም፣ ያለማንም ጣልቃ ገብነት የማምለክና የመሳሰሉት ዴሞክራሲያዊና ሰብአዊ መብቶች እንዳይሸረሸሩ ዘብ የሚቆምላቸው አጀንዳዎቹ መሆናቸው ይታወቃል፡፡

በሌላ በኩል ኢዴፓ እነዚህ የመብት ጥያቄዎች በስምምነት ካልሆነ በስተቀር የሌሎችን ጥቅምና መብት በማይነኩበትና በሕገ-መንግስቱ ላይ በሰፈረው መሰረት መቅረብ፣ መደመጥና አግባብነት ያለውን ፍትሐዊ መልስ የማግኝት ዋስትና ሊኖራቸው እንደሚገባ ያምናል፡፡ ከዚህም በላይ ዜጎች ጥያቄዎቻችን በበቂ ሁኔታ አልተመለሱም ብለው ሲያምኑ ጥያቄዎቻቸው እንዲመለሱቸው ሕጋዊ በሆነ መንገድ ሰላማዊ ሰልፍ፣ የአዳራሽና ሕዝባዊ ስብሰባ በማድረግ በመንግስት ላይ ገንቢ ተጽእኖ በመፍጠር ለጥያቄዎቻቸው መፍትሄ የመሻትና የማግኘት መብታቸው ሊሸረሸርና ሊገሰስ እንደማይገባ ኢዴፓ በጽኑ ያምናል፡፡

መንግስትና ተቋማቱ ዜጎች በሕገ-መንግስቱ ላይ የሰፈሩ መብቶቻቸው ወደ ተግባር እንዲለወጡ ሁኔታዎችን በማመቻቸትና ጥያቄዎቻቸው በሰላማዊ መንገድ የሚፈቱበትን አቅጣጫ በማሳየት፣ የማገዝና ቅራኔዎችን በሰለጠነ መንገድ በትዕግስት የመፍታት የሞራልና ሕጋዊ ኃላፊነት አለበት፡፡ መንግስት በአጣብቂኝ ውስጥም ሆኖ ቢሆን ከዜጎች የሚቀርቡ የመብት ጥያቄዎች እንዳይጨፈለቁ ጥበቃ ማድረግ ይገባዋል፡፡ በተለይ ደግሞ መንግስት በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የሚቀርቡለትን የመብት ጥያቄዎች ለማስከበር የሚሄድበት ርቀት የዜጎችን የመብት ጥያቄ ለማስተናገድ የሚኖረውን ቁርጠኝነት የምንለካበት ነው፡፡

መንግስት በማንኛውም መስፈርት ዜጎች ጥያቄዎቻቸውን በነጻነት የማቅረብ መብታቸው እንዳይታፈን በማድረግ ቁርጠኝነቱን ማሳየት የሚጠበቅበትን ያህል አጀንዳዎቹ ተጠልፈዋል ብሎ በተጨባጭ መረጃ ሲያምን የችግሩን ምንጮች ብቻ ለይቶ በማውጣት ቀሪው ዜጋ ጥያቄውን የማስተጋባት መብቱ እንዲቀጥልና መፍትሔ እንዲያገኝ በማድረግ ሕገ-መንግስታዊ ግዴታውን መወጣት አለበት፡፡ መንግስት በዚህ የመብት ጥያቄ ሂደት ውስጥ መብታቸውን በአግባቡ መጠቀም ያልቻሉ ዜጎች ቢገኙ እንኳን በዜግነታቸው ተገቢውን ሕጋዊ ጥበቃና እንክብካቤ ሳያጓደልባቸው ሕግ ፊት በማቅረብ ሳይፈረባቸው ወንጀለኛ ያለመባል ሕገ-መንግስታዊ መብታቸውን በማስከበር ዋስትና መሆኑን ማረጋገጥ አለበት፡፡

ኢዴፓ “መብቶች ሁሉ ግዴታ ያዘሉ መሆናቸውን” የምናምነውን ያህል የመብት ጥያቄዎች በቅድመ ሁኔታዎች መጨናገፍና መጨፍለቅ እንደሌለባቸው ደግሞ በጥብቅ የምንታገልለት ፍልስፍናችን ከመሆኑም በላይ ስህተት ሊሰራበት የማይገባ ጉዳይ መሆኑን ግልጽ ለማድረግ እንሻለን፡፡

ከላይ በዝርዝር ያነሳናቸው የሰብአዊና የዴሞክራሲያዊ መብቶች በመርህ ደረጃ እንደተጠበቁ ሆነው፡፡ ካለፉት አስራ ስምንት ወራት ወዲህ በሙስሊሙ ማህብረስብ ውስጥ የተነሳውና እስከ አሁንም የዘለቀው  የመብት ጥያቄ መፍትሔ ሳያገኝ በእንጥልጥል መቆየቱና ከነአካቴውም ስፋት እያገኘ መምጣቱ መንግስት በተናጠል በሚወሰደው የእምቃ እርምጃዎች ብቻ ጥያቄዎቹ ሊፈቱ እንደማይችሉ ጠቋሚ ምልክቶች ናቸው፡፡ ዛሬ ላይ ለመገንዘብ እንደቻልነው የመብት ጥያቄዎቹ መልስ ሳያገኙ ለበርካታ ወራት መዝለቃቸው ቅራኔው እየሰፋና መልኩን እየለወጠ በመሄድና ወደ አልተጠበቀ አቅጣጫ በመገፋት ለዜጎቻችንን ሞት፣ አካል ጉዳትና የንብረት ውድመት መንስኤ እየሆነ እንደመጣ ኢዴፓ በሃዘኔታ ለመታዘብ ችሏል፡፡

በተለይ ደግሞ በሙስሊሙ ማህበረሰብ የኢድ አልፈጥር በዓል  ላይ የታየው ፍጥጫ፣ ድብደባ፣ መጠነ ሰፊ እስርና እንግልት በማንኛውም መስፈርት ሃይል የተቀላቀለበት ፈጽሞ ያልተገባ እንደነበረ ኢዴፓ ያምናል፡፡ በዚህ አጋጣሚም በእለቱ ጉዳት ለደረሰባቸውና ለታሰሩ የሙስሊሙ ማህበረስብ አባላትና ቤተሰቦቻቸው የተሰማውን ጥልቅ ሃዘን መግለጽ ይወዳል፡፡ መንግስት የመብት ጥያቄ ያነሱ የሙስሊሙ ማህበረስብ አባላትን በየበዓላቱ ቀን የመብት ጥቄዎቻቸውን በመያዝ ማብቂያ በሌለው አዙሪትና ፍጥጫ ውስጥ ገብተው ለሃይል እርምጃ እንዳይጋለጡ መደረግ እንዳለበት ኢዴፓ ያምናል፡፡ በዚህ አጋጣሚም በሂደቱ የታሰሩ ሙስሊሞች አሁን የሚገኙበትን ሁኔታ መንግስት ለሕዝብ ይፋ እንዲያደርግ ኢዴፓ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡

ይህ ሳይሆን ቀርቶ ጥያቄዎቹ ከዚህ በላይ እየተገፉ ከሄዱ የጉዳዩን ጥልቀትና አሳሳቢነት በመረዳትም ሆነ ባለመረዳት ወይም በማወቅም ይሁን ባለማወቅ ላልተፈለገ ግጭትና አለመረጋጋት በር መክፈቱ የማይቀር መሆኑ ግልጽ ሆኗል፡፡ በዚህም ምክንያት ኢዴፓ በጉዳዩ ላይ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ በሚመለከታቸው ፓለቲካዊ፣ ማህበራዊና የሃይማኖት ተቋማት አማካኝነት አጀንዳውን ወደ ወይይት መድረክ መመለስ ጉዳዩ መፍትሄ እንዲያገኝና በቅራኔ የተወጠሩ አካሄዶች እንዲረግቡ መንገድ እንደሚከፍት አምኗል፡፡ በፍጥጫና በውጥረት ውስጥ ያለን የሕዝብ ጥያቄ ማፈን ጊዜ ከመግዛት ያለፈ ፋይዳ የማይኖረው ከመሆኑም በላይ ፈጥኖም ይሁን ዘግይቶ የአጠቃላይ ማህበረሰቡን ጣልቃ ገብነትን መጋበዙ አጠራጣሪ አይሆንም፡፡

ከዚህም በላይ እጅግ አደገኛ የሆነው መንገድ ይህንን ክፍተት በመጠቀም በክርስትያንና በሙስሊሙ ማህበረሰቡ መካከል ልዩነትን የሚፈጥሩና ለቁርሾ የሚዳርጉ አደገኛ ዝንባሌውች ከየአቅጣጫው እየተደመጡ መምጣታቸው የጉዳዩን አሳሳቢነትና አደገኛነት እንድንገነዘብ የሚረዳ አመላካች ሆኖ አግኝተነዋል፡፡ በኢዴፓ  እንዲዚህ ዓይነቶቹ አደገኛ ዝንባሌዎች ለጋራ ጥቅም ሲባል ምንጫቸውና ባለቤታቸው ማንም ይሁን ማን በሁላችንም የተባበረ ድምጽ ሊወገዙ እንደሚገባ ማስገንዘብ እንወዳለን፡፡

በመንግሰት በኩል በተደጋጋሚ የሚነሳው ስጋት የመብት ጥያቄው የአክራሪ ሃይሎች ሰለባ ሆኗል የሚል ነው፡፡ ኢዴፓ ይህ ጥያቄ  አሳሳቢ  መሆኑን ቢያምንም፤ ጉዳዩ በተጋነነ ሁኔታ እየቀረበ መሆኑን ለመረዳት አዳጋች እንዳልሆነ ይገነዘባል፡፡ ኢዴፓ፤ ኢትዮጵያዊያን የዓለም ማህበረሰብ አካል እንደመሆናችን መጠን የጉረቤት ሃገሮችን ጨምሮ አንዳንዳ ሃይሎች የውስጥ ጉዳዮቻችንንና ተፈጥሮአዊ ልዩነቶቻችንን አላግብብ በመለጠጥና በማራገብ የስግብግብ አጀንዳቸው ማራመጃ አድርገው ለመጠቀምና ሃገራችንን ከአደገኛ ሁኔታ ጋር ለማላተም የሚተጉ ሃይሎች የሉም የሚል “የዋህ” እምነት ያለው ፓርቲ አይደለም፡፡ ይህም ሆኖ እያለ ለእንደዚህ ዓይነቱ አደጋ አጋልጦ ወይም አመቻችቶ የሚሰጥንና  ምዕራፉን የሚከፈተው ውስጣዊ ችግሮቻችንን በመደማመጥና በመግባባት በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት ያለን አቅም ሲዳከም ብቻ  እንደሆነ ኢዴፓ ለማሳሰብ ይወዳል፡፡

ከዚህ መሰረታዊ ሃሳብ በመነሳት  የመብት ጥያቄ ያነሱ የሙስሊሙ ማህበረስብ አባላትን ጉዳይ መንግስት እንደገና ወደ ውይይትና ድርድር መድረክ በማምጣት መልስ እንዲያገኝ ጥረት እንዲያደረግና የተጀመረውን ፍጥጫና ቅራኔ የሚያረግቡ እርምጃዎችን አንዲወስወድ ጥሪያችንን እናቀርባለን፡፡ የመብት ጥያቄ ያነሱ የሙስሊሙ ማህበረስብ አካለትም ጥያቄዎቻችው መልስ እንዲያገኙ ወደ ውይይትና ድርድር መድረክ መመለሱ ወደ ውጤት የሚወስዳቸው ብቸኛ መንገድ መሆኑን ከግምት ውስጥ በማስገባት ፍጠጫዎቹንና ግጭቶቹ ወንድሞቻችንና እህቶቻችን  ያልተገባ ዋጋ እንዳያስከፍል የድርድርና የውይይቱን መንገድ በቁርጠኝነት እንዲገፉበት ኢዴፓ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡ የሃይማኖት ተቋማት፣ ታዋቂ ግለሰቦች፣ የሙያ ማህበራትና ማህበራዊ ተቋማት ይህ ጉዳይ የራሳቸው ጉዳይ መሆኑን ከወዲሁ ተረድተው ቅራኔውን ተቀራርቦ በመወያየት መፍትሔ እንዲያገኝ ገንቢ ግፊት  እንዲያደርጉ ኢዴፓ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡

ሰላምና ሕብረ ብሔራዊነት ዓላማችን ነው፡፡

የኢዴፓ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ፡፡