Clicky

ህገ-መንግሰቱ እና ኮማንደሩ

Ermias Balkewኤርሚያስ ባልከው
የኢዴፓ ድርጅት ጉዳይ ኃላፊ

የኢትዮጵያውያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኢዴፓ) ሐምሌ 12 ቀን 2006 ዓ.ም ሜክሲኮ አደባባይ በሚገኘው የመብራት ሃይል መሰብሰቢያ አዳራሽ ለጠራው ሕዝባዊ ስብሰባ ከአዲስ አበባ መስተዳድር የስብሰባ ፍቃድ ክፍል ሰኔ 09 ቀን 2006 ዓ.ም የስብሰባ ፈቃድ ወስደን እንቅስቃሴ ጀመርን፡፡  ህዝቡ ጋር ለመድረስ ካሰብናቸው መንገዶች አንዱና ዋናው ከሀምሌ 09 እስከ ሃምሌ 12 ቀን 2006 ዓ.ም ድረስ በከተማው ውስጥ በተሸከርካሪ እየተዘዋወሩ ቅስቀሳ ማድረግ ነበር፡፡ ቅስቀሳውን ለማድረግ በታቀደው መሰረት እሮብ ሐምሌ 09 ቀን 2006 ዓ.ም ቅስቀሳ ተጀመረ፡፡ በእለቱ ምንም ችግር ሳይገጥመን ቅስቀሳው ተጠናቋል፡፡ በማግስቱ ሐምሌ 10 ቀን 2006 ዓ.ም ከጠዋቱ 4 ሰዓት ቡልጋሪያ የሚገኘው የቀስተ ዳመና እስፖንጅ ፋብሪካ አካባቢ ሲቀሰቅሱ የነበሩ የኢዴፓ የአዲስ አበባ ኮሚቴ አባላትና የስራ አስፈጻሚ አባል የሆኑትን አቶ አዳነ ታደሰን ጨምሮ በቂርቆስ ክፍለ ከተማ የቄራ አካባቢ ፖሊስ ጣቢያ በመውሰድ በቁጥጥር ስር አዋሏቸው፡፡ በመጨረሻም ቃላቸውን በመቀበል ቅስቀሳ ማድረግ እንደማይችሉና እራሱን የቻለ የቅስቀሳ ፈቃድ እንደሚያስፈልግ በመግለጽ የምንቀሰቅስበትን መኪና አግባብ ያልሆነ ስራ ስትሰራ ተገኝተሀል በሚል ታርጋው ከተፈታ በኋላ ሹፌሩ 1000 ብር (አንድ ሺ ብር) ተቀጥቶ አመሻሹ ላይ እስረኞቹ ተለቀዋል፡፡

ይሄን ተከትሎ ከሌሎች የኢዴፓ አመራሮች ጋር በተነጋገርነው መሰረት እኔ ወደ አዲስ አበባ መስተዳድር ሄጄ ሃላፊዎች ለማነጋገር በተስማማነው መሰረት ወደ አዲስ አበባ መስተዳድር ሄድኩ፡፡ የስብሰባ ፍቃድ ሰጪ ክፍል ሃላፊ የሆኑትን አቶ ማርቆስ ብዙነህ አገኘኋቸው፡፡ እሳቸውን ለማነጋገር እንደመጣሁ፣ የመጣሁበትን ፓርቲ፣ ሀላፊነቴንና የመጣሁበትን ምክንያትም ገለፅኩ፡፡ ማለትም ኢዴፓ ከእሳቸው ቢሮ ስብሰባ ፍቃድ መውሰዱን አስታውሼ ስብሰባውን ለመጥራት ቅስቀሳ ስናደርግ ፖሊሶች አባላቶቻችንን መያዛቸውን ገለጽኩላቸው፡፡ እሳቸውም በማናለብኝነት ቅስቀሳ ማድረግ እንደማይቻል ገለጹልኝ፡፡ እሺ ታዲያ የቅስቀሳ ፍቃድስ የትነው የሚወሰደው ስላቸው አዲስ አበባ መስተዳድር ውስጥም ሆነ ከዛ ውጪ ያለ አካል የቅስቀሳ ፍቃድ እንደማይሰጥ ገለፁልኝ፡፡ በሰጡኝ መልስ በመገረም ሌላ ጥያቄ ልቀጥል ስል ሌላ ጥያቄ የማስተናገድ ፍላጎት እንደሌላቸው በቁጣም በግልምጫም ጭምር ገለጹልኝ፡፡ አቶ ማርቆስ ለ 20 ዓመታት ያህል በዚያ የሃላፊነት ቦታ ላይ ለምን ተቀመጡ ብዬ እያሰብኩና የራሴን መላምቶች  እየሰጠሁ ወጥቼ ሄድኩ፡፡

የኢዴፓ ስራ አስፈጻሚ አባላት በዚያው እለት ምሽት ላይ ተገናኝተን ቅስቀሳው ፍፁም ህገወጥ በሆነ መንገድ እንዲቆም መደረጉ ተገቢ አለመሆኑን በማመን ቅስቀሳው በነጋታው ሐምሌ 11 ቀን 2006 ዓ.ም. መቀጠል እንዳለበት ወሰን፡፡ የስራ አስፈጻሚ አባላት የሆንን ሰዎችም በቅስቀሳው ላይ እንድንገኝ ተስማምተን ወጣን፡፡ በዚህ መሰረት በጠዋት ሚኒባስ ተከራይተን ለቅስቀሳ ተንቀሳቀስን:: እንደወጣን ቀኑ አርብ ስለነበር የሙስሊም ወገኖች የአርብ ጸሎት (ጁምአ) ሰአት ከመድረሱ በፊት መርካቶ አካባቢ ማድረግ የሚገባንን ቅስቀሳ ጨረስን፡፡ መርካቶ ጣና አካባቢ ፖሊሶች ያስቆሙን ቢሆንም ፍቃዳችንን አይተው ለቀውናል፡፡ ከዚያም በበርበሬ ተራና በአብነት በኩል አድርገን ከኮካ-ኮላ ወደ አማኑኤልና አስራ ስምንት ኮልፌ የሚያወጣው ቀለበት መንገድ ጋር ስንወጣ እንደገና ትራፊክ አስቆሞን ፍቃዳችንን እንድናሳየው ጠየቀን፡፡ ያስቆመን ትራፊክ ፖሊስ ፈቃዳችንን ካየ በኋላ የያዝነው ፍቃድ የስብሰባ እንጂ የቅስቀሳ አለመሆኑን ገልፆልን ቅስቀሳ እንድናቆም እየነገረን ሌሎች ፖሊሶች ደርሰው በህግ እየተፈለግን እንደሆነ ገለጹልን፡፡ከዚያም በቁጥጥራቸው ስር እንድንሆን አድርገው ወደ በልደታ ክ/ከተማ የጦር ሃይሎች ፖሊስ ጣቢያ ወሰዱን፡፡ በወቅቱ ሰአቴን ሳይ ከጠዋቱ 5 ሰዓት ነበር፡፡ የያዙን ፖሊሶች ለአለቆቻቸው ካስረከቡንና ከበላይ ሀላፊዎች ጋር ከተነጋገሩ በኋላ በየተራ እያስገቡ  ቃል ሲቀበሉን ክሳችን በሁለት ምክንያት መሆኑን ነገሩን፡፡  አንደኛው የቅስቀሳ ፍቃድ ሳይኖር መቀስቀስ፤ ሁለተኛው መስጊድ ላይ ሲቀሰቅሱ በመገኘት የሚል ሆነ፡፡

እኔም ስለመጀመሪያው ክስ ህዝባዊ ስብሰባ የማካሄድ ፍቃድ እንዳለንና ቅስቀሳ ለማድረግ ግን ሌላ ፍቃድ ሰጪ አካል እንደሌለና ፈቃድ እንደማያስፈልግ ነገርኩዋቸው፡፡ ሁለተኛውን ክስ በተመለከተ ቁሙ ተብለን የቆምነው በትራፊክ ፖሊስ እንደሆነ፤ የቆምነውም ትራፊኩን ለማናገር  እንጂ ለመቀስቀስ አለመሆኑን በአካባቢውም ላይ መስጊድ ይኑር አይኑር የምናውቀው ነገር እንደሌለ፡፡ ቦታውም ቀለበት መንገድ ስለነበረና ብዙም ሰው ስላልነበረበት ተቁሞ የሚቀሰቅስበት ቦታ እንዳልሆነ በመግለፅ ክሱም ተገቢ እንዳልሆነ በመቃወም ቃሌን ሰጥቻለው፡፡ በዚህ አጋጣሚ ሳጅን አውራሪስ የሞያውን ስነምግባር የጠበቁ ሰው ሆነው ስላገኘኋቸው ላመሰግናቸው እወዳለሁ፡፡ እስከ ቀኑ 10 ሰዓት ድረስ በምርመራው ቦታ ከቆየን በኋላ ጥቁር አንበሳ አካባቢ  ወደሚገኘው ልደታ ክፍለ ከተማ ፖሊስ መምሪያ ተወስደን፡፡

በመንገድ  ላይ ስንሔድ አካባቢው ብዙም ሰላም አይመስልም ነበር፡፡ በተለይ በርበሬ ተራ አካባቢ ብዙ ፖሊሶች እንዳሉና  ከሰአታት በፊትም ድንጋይ ውርወራ እንደነበር የሚያሳይ ሁኔታ እንደነበር ለማየት ችለናል፡፡ ፖሊስ መምሪያ ስንደርስ የድንጋይ መከላከያ ጭብል፣ ጉልበታቸው ድረስ የሚደርስ መጋጫና አስለቃሽ ጋዝ የመተኮሻ መሣሪያ የያዙ ፖሊሶች ግቢው ውስጥ በብዛት ነበሩ፡፡ ወደ ግቢው ልንገባ ስንል በር ላይ ያለው ጥበቃ ምንድን ናችሁ አለን ከጦር ሀይሎች  ይዞን የመጣው ፖሊስ ወረቀት ሲበትኑ ተይዘው ነው አለው፡፡ ወደ ግቢው ከገባን በኋላ ምክትል ኮማንደሩ ምንም ዓይነት የስልክ ንግግር ማድረግ እንደማንቻል በቁጣ ነገሩን፡፡ ከዚያ ወደቢሮዎቸው አስገብተው ስማችንንና ሃላፊነታችንን በየተራ ከጠየቁን በኋላ ከኃላፊዎች ጋር ተነጋግሬ እጠራችኋለሁ በማለት ከቢሮቸው እንደገና አስወጡን፡፡

ኮማንደሩ መልሶ እስኪጠራን ድረስ በረዳው ላይ ቆመን እያለን ከአንዋር መስጊድ አካባቢ በተነሳው ብጥብጥ የተያዙ በርካታ ሙስሊም ወንድሞችን አይተናል፡፡ወዲያውኑ ከበረንዳው አካባቢ ዞር እንድንልና በጣቢያው ጓሮ በኩል ተቀምጠን እንድንቆይ ተደረገ፡፡ ከጥቂት ስአት ቆይታ በኋላም እንደገና ወደ ምክትል ኮማንደሩ ቢሮ ተጠርተን ገባን፡፡ ኮማንደሩም ያለቅስቀሳ ፈቃድ መቀስቀስ እንደማይቻል፤ ሁላችንም መኖር የምንችለው ሰላም ሲኖር እንደሆነና ሌላም ጊዜ ቅስቀሳ ለማድረግ ከተፈለገ የግድ የቅስቀሳ ፍቃድ የግድ አስፈላጊ እንደሆነ ነገረን፡፡ እኔም የቅስቀሳ ፈቃድ የሚሰጥ ምንም አይነት መንግስታዊ ተቋም እንደሌለና ይህንንም አዲስ አበባ መስተዳድር ድረስ ሄደን ጠይቀን በአቶ ማርቆስ በኩል እንደተነገረን በድጋሚ ገለፅኩላቸው፡፡ በዚህ ሁኔታ ከምክትል ኮማንደሩ ጋር እየተነጋገርን በነበርንበት ወቅት የመምሪያው ዋና ኮማንደር የሆኑት ኮማንደር ኃይለማርያም ወደ አለንበት ቢሮ ገቡ፡፡ እንደገቡም ጠረጴዛውን በሃይል እየደበደቡ ማንም ሊያድናቹ አይችልም፣ እኔ የምጠብቀው ህገ-መንግስቱን ነው፣ ከህገ-መንግስቱ ሌላ ማንም ሊያዘኝ አይችልም – ማንም ሊያድናችሁ አይችልም በማለት በጩኸት ተናገሩ፡፡ እኔም የሚናገሩት ነገር ግራ ስላጋባኝ የተከሰተውን ነገር ለማስረዳት ፈልጌ – ገና “እኛም እኮ” ብዬ መናገር ስጀምር “ዝም በል!” በማለት ንግግሬን በቁጣ አቋረጡኝ፡፡ ከዚያም “እሰራቸውና ጉዳያቸው ይጣራ” የሚል ትእዛዝ ለምክትላቸው ሰጥተው ወጡ፡፡ እኛም የትኛውን የህገ-መንግስት ድንጋጌ እንደጣስን ሳይገባን፣ ይልቁንም የኛ ህገ-መንግስታዊ መብት በንግግርም ሆነ በድርጊት በየደቂቃው እየተጣሰ ማየታችን አስገርሞን ዝም ብለን የሚያደርጉትን ማየት ቀጠልን፡፡ እንደ ኮማንደር ሀይለማርያም ያሉት ሰዎች በዚህ ቦታ ላይ የተቀመጡት ለምን ዓላማና ለማን መብት መከበር እንደሆነ ማወቅ ተሳነኝ፡፡

በረንዳ ላይ ቆመን የት ወስደው እንደሚያሳድሩን በመጠባበቅ ላይ እያለን ዋናውና ምክትል ኮማንደሩ ረዘም ላለ ጊዜ ሲያወሩ አየን፡፡ ትንሽ ቆየት ብሎም ኮማንደር ሀይለማርያም ቀደም ብሎ ሲያሳዩት ከነበረው የቁጣ መንፈስ በተለየ በተረጋጋ ስሜት ወደኛ መጡ፡፡ ኮማንደሩ በእጃቸው የያዙትን የእኛን የስብሰባ ፈቃድ አስተውለው እያዩ – “እዬው-እዚህ የፍቃድ ወረቀታቹ ላይ የፖሊስ ጥበቃ እንደሚያስፈልጋቹ ጠይቃችኋል፣ እናንተ ግን ለእኛ ሳትነግሩን ብጥብጥ ያለበት አካባቢ ዘላችሁ ገባችሁ፡፡ አሁን በናንተ ላይ ጉዳት ቢደርስ ማን ተጠያቂ ሊሆን ነው? አንድ ችግር ቢደርስባቹ መንግስት እንደዚህ አደረገን ልትሉ ነው?” ካሉ በኋላ-አሁንም እንደገና “ለምን የቅስቀሳ ፈቃድ አልያዛችሁም? ፈቃድ የሚሰጠን አካል አለ እኮ!” አሉን፡፡እኔም በድጋሜ-የስብሰባ ፈቃድ እንጂ የቅስቀሳ ፈቀቃድ እንደማያስፈልግ፣ እንዲህ አይነት ፈቃድ የሚሰጥ አካልም አገሪቱ ውስጥ እንደሌለ፣ ባለፉት ዓመታት ስንሰራበት የኖርነው ልምድም ከዚህ የተለየ እንዳልሆነ፣ ማንም አካል ህዝባዊ ስብሰባ ከጠራ ቅስቀሳ የሚያካሂድ መሆኑን አስቀድሞ የሚታወቅ መሆኑን፣ ይህንንም በተደጋጋሚ አዲስ አበባ መስተዳድር ድረስ ሄደንና አቶ ማርቆስን ጠይቀን እንዳረጋገጥን ነገርኳቸው፡፡
ኮማንደሩም “አቶ ማርቆስ እንዲህ ሊል አይችልም – አሁን ደውዬ ልጠይቀው?” አሉን፡፡ “አዎ ደውለው ይጠይቁት” አልኳቸው፡፡ ስልካቸውን አውጥተው ለመደወል የሞከሩ ከመሰሉ በኋላ መደወሉን ተውት፡፡ ከትንሽ ቆይታ በኋላም ኮማንደሩ መልሰው ጣብያ ልታድሩ የምትችሉበት ምክንያት ስለሌለ፤ እንዲያውም ከፈለግን ቅስቀሳ ማድረግ እንደምንችል ነገሩን፡፡ ነገር ግን ቅስቀሳውን ልናደርግ የሚገባንን ጊዜ ህገ-ወጥ በሆነ መንገድ በመታሰርና በመፈታት አልፎ ስለነበር ቅስቀሳውን መቀጠሉ ሳያስፈልገን ወደየቤታችን ተመለስን፡፡

በጣም ያስገረሙኝ ነገሮች
አንደኛ- ኮማንደር ሀይለ ማርያም በደቂቃ ውስጥ የአቋም ለውጥ አድረገው እዚህ የምታድሩበት ምክንያት የለም፣ ውጡ፣ መቀስቀስም ትችላላችሁ፣ ብለው መናገራቸው፡፡ ከመጀመሪያው ስሜታቸው አንጻር የሚያስገርም ነበር፡፡
ሁለተኛው- የስብሰባው ፈቃድ ደብዳቤአችንን ግልባጭ አዲስ አበባ መስተዳድር ለተለያዩ መስሪያ ቤቶች በትኖታል፡፡ ከነዚህ መስሪያ ቤቶች አንዱ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ነው፡፡ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን መቼም ስብሰባው በልደታ ክ/ከተማ እንደሚደረግ እያወቀ ኢንፎርሜሽኑን ለልደታ ፖሊስ መምሪያ መስጠቱ የማይቀር ነው፡፡ ይህ ባይሆን እንኳን ተጠያቂው የአዲስ አበባ መስተዳድር ወይም የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን እንጂ ኢዴፓ ሊሆን አይችልም፡፡ ይህ የሚያሳየው ከአንድም ሁለት ቀን እንድንያዝ የሆነው ሆን ተብሎ በመንግስት ሀላፊዎች ትእዛዝ እንደሆነ አመላካች ነው፡፡ ስብሰባውን ፈቅዶ ጥሪውን መከልከል ስብሰባው እንዳይካሄድ ከመፈለግና ይህንኑ በተግባር ከማድረግ የተለየ ትርጉም ሊሰጠው አይችልም፡፡ ይህ ደግሞ ህገ-ወጥ ተግባር ብቻም ሳይሆን መሰረታዊ የህገ-መንግስት ጥሰት ነው፡፡
ሦስተኛው- ኮማንደሩ የቅስቀሳ ፈቃድ ያስፈልጋል፣ ያለ ቅስቀሳ ፈቃድ መቀስቀስ አይቻልም ሲሉ እንዳልነበር ቀኑ ከመሸ በኃላ ቅስቀሳ ማድረግ እንደምንችልና ከጠዋት ጀምረን መታሰራችንን እርሳቸው አለማወቃቸውን ሲነግሩን ይህ ለእኛ ቀልድ ነው፡፡ በመጀመሪያ የያዙን ፖሊሶች ከመምሪያው ሐላፊዎች ጋር በመነጋገር ነው ቃላችንን እንድንሰጥ ያደረጉን፡፡ ስለዚህ የኮማንደሩ ቃል በጣም ተአማኒነት የጎደለው ነው፡፡
በአጠቃላይ- እንደኔ እምነት በእነዚህ ሁለት ቀናት በኢዴፓ አመራር እና አባላት ላይ የተሰራው ሁሉ ህገ- መንግስቱን የጣሰ ተግባር ነው፡፡ ይህ ድርጊት ስብሰባው እንዳይሳካ ሆን ተብሎ የተደረገ ድርጊት ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት በአገራችን የኢኮኖሚ ሙስና የሰሩ አንዳንድ ሰዎች በህግ ሲጠየቁ እያየን ነው፡፡ ነገር ግን እንደዚህ አይነት ህገ-መንግስቱን የሚፃረር የፖለቲካ ሙስና (political Corruption) የሰሩ አካላት መችና እንዴት ነው በህግ ሲጠየቁ ልናይ የምንችለው?

የኢዴፓ አመራሮች ስብሰባ እና ስልጠና ላይ ተካፍለው ተመለሱ

የኢዴፓ ስራ አስፈጻሚ አባላት ምርጫ ቦርድ ከundp ጋር በመተባበር ባዘጋጀው ስብሰባ እና ስልጠና ላይ ተካፍለው ተመለሱ፡፡ የፖለቲካ ምህዳሩንና በምርጫ 2007 ፓርቲዎች በሚኖራቸው ተሳትፎ ዙርያ ለማወያየት ለሀገር አቀፍ ፓርቲዎች ባደረገው ጥሪ መሰረት ኢዴፓን ጨምሮ 8 ሀገር አቀፍ ፓርቲዎች ተካፋይ ሆነዋል፡፡

በቦታው ላይ የተገኙትም የፓርቲ ተወካዮች በጋራና በተናጥል ስለ ፖለቲካ ምህዳሩና ስለ ምርጫ 2007 ተሳትፎአቸው ለundp ተወካዮች አስረድተዋል፡፡ ስብሰባውን በንግግር የከፈቱት የምርጫ ቦርድ ዋና ጸሃፊ ሲሆኑ በቦታው የተገኙት የፓርቲው የጥናትና ምርምር ሃላፊ አቶ ዋሲሁን ተስፋዬ የፓርቲውን አቋም ለundp ተወካዮች አስረድተዋል፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ የፓርቲው የድርጅት ጉዳይ ሃላፊ አቶ ኤርምያስ ባልከው ለ5 ቀናት ደብረ ዘይት በሚገኘው የስራ አመራር ኢንስቲትዩት በግጭት አፈታት (conflict management) ዙርያ በተዘጋጀ ስልጠና ላይ ተካፍለው ተመልሰዋል፡፡ በስልጠናው ላይ ኢህአዴግን ጨምሮ 23 ሀገር አቀፍ ፓርቲዎች ተካፋይ ሆነዋል፡፡  ፓርቲዎቹ በግጭት አፈታት ዙርያ ያላቸውን ተሞከሮ በውይይትና በቡድን ስራ ላይ እርስ በርስ የተለዋወጡ ሲሆን  ችግር እንዳይፈጠርና ችግር ተፈጥሮም ቢገኝ  ፓርቲዎች ምን ማድረግ እንዳለባቸውና ችግሮችን በውይይት የመፍታት ባህላችን መዳበር እንዳለበት መጠቆማቸውን አክለው ገልጸዋል፡፡

በስልጠናው ማጠቃለያም የምርጫ ቦርድ ዋና ጸሃፊ ለስልጠናው ተካፋዮች የምስክር ወረቀት ሰጥተዋል፡፡ ይሄ ስልጠና ለ2ኛ ግዜ የተካሄደ ሲሆን በመጀመርያ ዙር በተካሄደው ስልጠና ላይ የፓርቲው የፋይናንስ ሃላፊ አቶ አዳነ ታደሰ ተካፍለው መመለሳቸው የሚታወስ ነው፡፡

ሦስተኛው መንገድ

በኤርሚያስ ባልከው
(የኢ.ዴ.ፓ ድርጅት ጉዳይ ኃላፊ)

PDF ለዚህ ፅሁፍ ምክንያት የሆነኝ ማክሰኞ ታህሳስ 16 ቀን 2006 ዓ.ም ቅፅ 02 ቁጥር 50 ኢትዮ- ምህድር ጋዜጣ ላይ የኢዴፓ “አብዮታዊ ዴሞክራሲ” በሚል ርዕስ አቶ ጌታነህ አስቻለው የተባሉ ፀሐፊ የፃፉትን ፅሁፍ ካነበብኩ በኋላ ነው፡፡ በኔ በኩል የፅሁፍ መፃፍ ሀሳቡን የበለጠ ለማብራራት እድል የሚሰጥ በመሆኑ ደስተኛ ነኝ፡፡ ነገር ግን ፀሀፊው ሃሳቡ ላይ ከማተኮር ይልቅ የግለሰብ ስም ለማጥፋት መሞከር ተገቢ ነው ብዬ አላምንም፡፡ የሆነው ሆኖ አቶ ጌታነህ ኢዴፓ የሚለውን ሦስተኛ አማራጭን ያዩበት ወይም የተረዱበት መንገድ ድብልቅልቅ ያለ ነው፡፡

ኢዴፓ ወይም የኢዴፓ አመራሮች ሦስተኛ አማራጭን በተመለከተ በሚገልፁበት ወቅት አንዳቸውም ዕርዮት አለም ነው ብለው አያውቁም፡፡ አቶ ጌታነህም በጹሁፋቸው እንዲህ ብለዋል  “በእርግጥ ኢ.ዴ.ፓ ሦስተኛ አማራጭን በስም ደረጃ ወስደው እንጂ ከዕርዮት ጋር አያይዘውም፡፡ የእሱ አማራጭነት በትግል ስልትነት ብቻ ነው፡፡ የኢዴፓ ሦስተኛው አማራጭ እርስ በእርሳቸው አይተቻቹም የሚላቸውን ተቃዋሚዎችን በመተቸትና ተቃዋሚዎች አያደንቁትም የሚላቸውም የገዥው ፓርቲ የአስፋልትና የግንባታ ሥራዎች በማድነቅ ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ “አማራጭ” ነው፡፡ ሌላው ስህተት ደግሞ ኢ.ዴ.ፓ ይህን “የፖለቲካ አማራጭ” ለመጀመሪያ ጊዜ በአገራችን የጀመረው መሆኑን መነገሩ ነው፡፡”

ከላይ በተገለፀው የአቶ ጌታነህ አጭር ፅሁፍ ላይ አሳባቸው ምን ያህል ድብልቅልቅ እንዳለ ማየት ይቻላል፡፡ በአንድ በኩል ኢዴፓ ሦስተኛው አማራጭን እንደ ስልት እንጂ ዕርዮት አለም ነው እንደማይል ይገልፃሉ ነገሩን ተቃዋሚን ከመተቸትና የኢህአዴግን አስፓልት ከማድነቅ ጋር አያይዘው እንደገና ስልቱን “የፖለቲካ አማራጭ” ያደርጉታል፡፡

በመጀመሪያ ለአቶ ጌታነህ ግልፅ መሆን ያለበት ነገር የሚመስለኝ ኢ.ዴ.ፓ የሚከተለው ዕርዮት አለም   ነው፡፡ ኢዴፓ የሚከተለው ዕርዮት አለም ደግሞ ሊብራል ዴሞክራሲ ነው፡፡ ከዚህም አንፃር የግለሰብ መብትን ያስቀደመ የቡድን መብት የሚያከብር በገበያም ላይ የመንግስት ጣልቃ ገብነት የማይፈቅድ ነገር ግን በግል ሴክተሩ መሸፈን ካልቻሉ በገበያ ላይ በህግ የተገደበ ጣልቃ ገብነትን የሚፈቅድ ነው፡፡ ከዚህ አስተሳሰብ አንፃር ኢ.ዴ.ፓን ካየነው መሀከል ቀኝ ዘመም መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡
ስለዚህ በመጀመሪያ አቶ ጌታነህ እነደገለፁት የኢ.ዴ.ፓ የፖለቲካ አማራጭ ሊብራል ዴሞክራሲ እንጂ ሦስተኛ አማራጭ አይደለም፡፡

ሁለተኛ “ሦስተኛ አማራጭ” ማለት ከኢ.ዴ.ፓ አንፃር ምን ማለት ነው የሚለውን እንይ፡፡ ሦስተኛ አማራጭ ስልት ሲሆን የዚህ ስልት መገለጫዎች እውቅና በመስጠት፣ በምክንያት መቃወም፣ ከእወደድ ባይነት ፖለቲካ መራቅ ወ.ዘ.ተ ናቸው፡፡ ስለዚህ ከዚህ አንፃር ካየነው የኢህአዴግን አስፋልት ከማድነቅና ተቃዋሚዎችን ከመተቸት የዘለለ ትልቅ ትርጉም አለው፡፡

ሦስተኛ አማራጭ ለመረዳት ሁለቱን አማራጭ በደንብ ማየት ይገባል ሁለቱ አማራጮች በአግባቡ ማየት ከቻልን ኢዴፓ የሚከተለው ሦስተኛ አማራጭ ምን ማለት እንደሆነ አዲስ ነው ወይስ የነበረ የሚለውን ነገር በግልፅ መረዳት ይቻላል፡፡
አንደውኛ አማራጭ ኢህአዴግን ነው፡፡ ኢህአዴግ የሚነግረን ከሱ በላይ ዴሞክራት እንደሌላ፤ከሱ ውጭ አማራጭ እንደሌለ ተቃዋሚዎች ህዝቡን ወዳለፈው ስርዓት የሚመልሱ እንደሆነ፤ አገሪቷንም እንደምንኖርባት እስኪያጠራጥረን ድረስ የሰማይ ገነት ያደረግልናል፡፡ አንዳንዴ በኢትዮጵያ ቴሌቭዥን የሚተላለፉ ፕሮፓጋንዳዎች እውነት እየኖርንበት ስላለችው ኢትዮጵያ ነው እሚነግረን እስክንል ድረስ ጫፍ የወጣ ነው፡፡

ሁለተኛው አማራጭ በተቃዋሚ ዙሪያ ያለው አማራጭ ነው፡፡ ኢህአዴግ አገር እያፈረሰ እንደሆነ ለአንዳንድ ተቃዋሚዊችም በአገሪቷ ህግ እየተዳደሩና እየተገዙ የአገሪቱ ተቋም የሰጠውን እውቅና እንኳን መቀበል የማይፈልጉ ጭፍን የሆነ ጥላቻ ላይ የተመሰረተ ከምክንያታዊነት የራቀ አማራጭ ነው፡፡ እነዚህ ሁለቱ አማራጮችን አንድ የሚያደርጋቸው መሰረታዊ ነገር አለ ይህውም ምክንያታዊ ያለመሆናቸው ነው፡፡

ሦስተኛ አማራጭ ከላይ ከተጠቀሰው ሁለት አማራጮች የተለየ ነው ወይ? የሚል ከሆነ ኢዴፓ የያዘው ስልት ከሁለቱ መንገዶች የተለየ መሆኑን እስካሁን የሄደባቸው መንገዶች ማረጋገጫ ናቸው፡፡ በምክንያት   መደገፍ፣ በምክንያት መቃወም፣ ለሌሎች እውቅና መስጠትና ከእወደደወ ባይነት ፖለቲካ የነፃ ነው፡፡ ኢ.ዴ.ፓ እሰካሁን በመጣባቸው መንገዶች የወሰናቸውን ትላልቅ ውሳኔዎች ብናይ ምክንያታዊ ስለመሆን ማረጋገጫ ነው፡፡

ለምሳሌ በኢትዮጵያና በሱማሊያ ጉዳይ የኢትዮጵያ መንግስት በአልሸባብ ላይ የወሰደውን እርምጃ ከአገር እና ከህዝብ ደህንነት አንፃር በመደገፍ፤ የአባይ ወንዝ ላይ እየተሰራ ያለውን የህዳሴ ግድብ ከህብረተሰብ ጥቅም አንፃር በመደገፍ፤ በሌላ በኩል ደግሞ ከኢዴፓ ርዕዮት አለም አንፃር  በተለያዩ ኢኮኖሚያዊ ፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ ጠንካራ ትችት በማቅረብ ያለውን ልዩነት በግልፅ ማሳየት የቻለ ፓርቲ ነው፡፡ኢህአዴግ በ2005 ዓ.ም ምርጫ ሚዲያ ለምርጫ ቅስቀሳ በበቂ ሁኔታ እንዲከፋፈል ፍላጓት ባለመኖሩ ከዚህ ቀደም የነበሩ ክርክር መድረኮችና መንግስት ለፓርቲዎች የሚያደርገው የፋይናንስ ድጋፍ እንዳይኖር በመደረጉ ኢዴፓ በምርጫ የመሳተፍ አስፈላጊነት መርሁ እንደተጠበቀ ከምርጫ ሳይወጣ ነገር ግን ምርጫውን በአንድ ሰው ብቻ መሳተፍ የሚታወስ ነው፡፡እነዚ ሁሉም ውሳኔዎች በቂ ምክንያት ያላቸውና በጥላቻ ላይ ያልተመሰረቱ እንደሆነ ግልፅ ነው፡፡

ከላይ ያሉትን ሁለት አማራጮች ካየናቸው የኢዴፓ ሦስተኛ አማራጭ ምን ያህል አስፈላጊና ግልፅ መሆኑን እንረዳለን ከዚህ አንፃር ይህንን ስልት የሚከተል ሌላ ተቃዋሚ ከዘጠና ስምንት በፊት ማንም የለም ከዘጠና ስምንት በኃላ ግን ኢ.ዴ.ፓ ግልፅ አቋም ወስዶ ወጥቷል፡፡አሁን ላይ ይህን ስልት የሚከተሉ ተቃዋሚዎች ካሉ እሰየው የሚያሰብል ነው፡፡ በድፍረት እራሳቸውን ገምግመው ከስህተቶቻቸው ተምረው እንደሚያዋጣ አውቀው ይህን ስልት ከተጠቀሙ በጣም አስደሳች ነው፡፡ ኢዴፓም እሚተቻቸው ወደ ትክክለኛው መንገድ እንዲመጡ ነው፡፡ ነገር ግን እስካሁን እራሱን ገምግሞ የሄድኩበት መንገድ ስህተት ነው ብሎ አቋም ወስዶ አካሄዱን ያስተካከለ ፓርቲ አላየንም፡፡መጀመሪያ ኢዴፓ ሲል የነበረው እነሱ ወደኛ ይመጣሉ እኛ ወደነሱ አንሄድም የተሻለው አማራጭ ይሄ ነው የሚል እምነት ነበረን፡፡ ስለዚህ ተቃዋሚዎች ካለፈው ስህተቶች ተምረው አቋም ወስደው ይህን ስልት ቢከተሉ የተሻለ ነገር መፍጠር እንደሚቻል ጥርጥር የለውም፡፡

አቶ ጌታነህ ሌላው ያነሱት ሀሳብ “ሦስተኛው አማራጭ የስልት አማራጭ ነው ከተባለ ደግሞ ይህን መንገድ እነ መኢሶን በስፋት የሰሩበት እንደመሆን ኢ.ዴ.ፓ መስራችነቱን ሊወስድ አይችልም፡፡” የሚል ነው፡፡ ከላይ የተገለፀውን የአቶ ጌታነህ ሀሳብ ካየነው ሦስተኛ አማራጭ ስልት ከሆነ ከኢዴፓ ቀድሞ መኢሶን ተጠቅሞበታል ነው የሚሉን፡፡ በዚህ ሀሳብ ላይ አስተያየቴን ከመስጠቴ በፊት ይሄ አባባል የፈጠረብኝን በጎ ነገር ልግለፅ፡፡

እንደዚ አይነት የታሪክ ሽሚይ ከተጀመረ ሦስተኛው አማራጭ በህብረተሰቡ ላይ በጎ የሆነ ተፅዕኖ እየፈጠረ ያለ ስልት መሆኑን ማሳያም ይሆናል፡፡ ምክንያቱም አሁን በ21ኛው ክፍለ ዘመን የሚያስፈልገው የመነቋቋርና የጥላቻ ፖለቲካ ሳይሆን፤ የመከባበር፣ የመደማመጥና የድርድር ፖለቲካ ነው፡፡ ስለዚህ ህዝቡም ይሄን አካሄድ እየተቀበለው መሆኑን ብዙ ማሳያዎች አሉት የአቶ ጌታነህም ክርክር የዚህ ተፅዕኖ አንዱ ማሳያ ነው፡፡
ይህን ካልኩ የመኢሶን “ሂሳዊ ድጋፍ” እና የኢ.ዴ.ፓ ሦስተኛ አማራጭ በምን እንደሚለያይ ልግለፅ፡፡ መኢሶን ከደርግ ጋር አብሮ ሊሰራ ሲወስን ከወሰነባቸው ምክንያቶች አንዱ ደርግን ተራማጅ ነው ብሎ በማመኑ ነው፡፡ ስለዚህ ህዝባዊ መንግስት አሁን ከማለት ይልቅ አብሮ በመስራት በውስጥ ሆኖ መታገል አስፈላጊ መሆኑን በማመኑ ነው፡፡ በአስተሳሰብ ደረጃ ልዩነት ስለሌላቸው ደርግና መኢሶን በአንድ መንግስታዊ መዋቀር ውስጥ መስርታቸው ችግር የለውም፡፡

የኢዴፓን ሦስተኛ አማራጭ ካየነው ኢ.ዴ.ፓና ኢህአዴግ በአንድ መንግስታዊ መዋቀር ላይ ሊሰሩባቸው የሚችሉበት አንድ አይነት አስተሳሰባዊ መአቀፍ የላቸውም የኢ.ዴ.ፓን ሊብራል ዴሞክራሲ አስተሳሰብና የኢህአዴግን አብዮታዊ ዴሞክራሲ አብረን ካየነው “ዱባና ቅል ለየቅል” ነው የሚሆነው፡፡   ኢ.ዴ.ፓ በግለሰብ መብት ሲጀምር ኢህአዴግ በቡድን በገበያ ላይም ያለው የአመለካከት ልዩነት ሰፋ ያለ ነው፡፡ ስለዚህ እንደ ደርግና መኢሶን በአንድ መንግስት አብሮ ሊያሰራ የሚችል የአስተሳሰብም ሆነ የአደረጃጀት መዋቀር አንድነት የለም፡፡ ስለዚ ኢዴፓ ኢህአዴግን በምርጫ ለማሸነፍ የአስተሳሰብ አማራጮቹ በህብረተሰቡ ዘንድ ተቀባይነት እንዲያገኙ እና አሸናፊ ሆኖ ለመውጣት ሰላማዊ ትግሉን አጠናክሮ ይቀጥላል፡፡

ኢዴፓ እንደ መኢሶንና ደርግ አብሮ መስራት ባይቻልም፡፡ በአገራዊ የጋራ ጉዳይ ላይ አብሮ ይሰራል መንግስት እየሰራ ያለው በጎ ነገር ካለም ጥቅሙ ለህዝቡ ነውና፡፡ ለተሰራው ነገር እውቅና ይሰጣል ድጋፍ ያደርጋል፡፡ይሄ ስልትና የመኢሶን “ሂሳዊ ድጋፍ” ይለያያል፡፡ እስከ አሁን እንደ ኢዴፓ በግልፅ አቋም ወስዶ ሦስተኛ አማራጭ ባይል የሦስተኛ አማራጭ መገለጫ የሆኑትን ምክንያታዊነት እውቅና መስጠት በድርድር ማመን ወ.ዘ.ተ በስራ ላይ እየተጠቀመ ያለ ፓርቲ አይቼ አላውቅም ነገር ግን የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲ መሪዎች ስለነዚህ ነገር አስፈላጊነት አልፎ አልፎ መናገር ጀምረዋል፡፡ ይህ የተጀመረው ደግሞ ኢዴፓ በግልፅ ይህንን አማራጭ ስልት ይዞ ከመጣ በኋላ ነው፡፡

አቶ ጌታነህ ኢዴፓ ጀማሪ አይደለም በዛ ላይ ደግሞ “አንድነትም መኢአድም፣ሰማያዊ ፓርቲም ሂስም ድጋፍም ነው፡፡ እሚያደርጉት ኢዴፓ ብቻ አይደለም” የሚል ሃሳብ አንስተዋል፡፡ እንደዛ ከሆነ ማን ጀመረው በእርግጥ ሌሎች ተቃዋሚ ፓርቲዎች በዚህ አይነት ድጋፍ መስጠት ላለባቸው ነገር ድጋፍ በመስጠት መተቸት ያለበትን ነገር ይተቻሉ ወይ? የሚለውን ጥያቄ ወደ ጎን ትተን አቶ ጌታነህ የገለፅዋቸው ፓርቲዎች ኢዴፓ የሦስተኛ አማራጭ መርሆች የሆኑትን ነገሮች በተናጥል መሪዎች አስፈላጊ እንደሆኑ ያነሶቸዋል እንጂ እንደፓርቲ አቋም ወስደው መርሀቸው አድርገው ሲሰሩባቸው አላየንም፡፡ ወደፊት ወደዚህ መንገድ እንደሚመጡ የታወቀ ነው፡፡ ምክንያቱም አለም ሁሉ የተቀበለው መንገድ ስለሆነ ነው፡፡

መኢሶን ከደርግ ጋር ሲሰራ የነበረው በአንድ መንግስት ውስጥ ነው፡፡ ከዚህ አንፃር የኢዴፓ ሦስተኛ አማራጭ ስልት ግን እንደ መኢሶን ከኢህአዴግ ጋር በአንድ መንግስት መዋቅር ውስጥ ለመስራት ሳይሆን ከዛ በመለስ ባሉ አገራዊ ጉዳዮች ላይ በጋራ መስራት ማለት ነው፡፡
በመጨረሻ አቶ ጌታነህ የፃፉት ነገር ይሄን ይመስላል “መለስ ለአብዮታዊ ዴሞክራሲ መስራች ወይም ብቸኛው “ደብተራ ተደርገው እንደሚወሰዱት ሁሉ አቶ ልደቱ በቅጥ ያልተተረጎመውንና ከፓርቲያቸው ጋር ግንኙነት የሌለው  “ሦስተኛ አማራጭ” መሀንዲስ ተደርገው ይወሰዳሉ፡፡ ምርጫ አብቅቶ ወይም ለትምህርት ወደ ውጭ ወጥተው በነበሩበት ወቅት ደግሞ አማራጭነቱ ይረሳል፡፡ አሁን ደግሞ አቶ ልደቱ ወደ ፖለቲካ ሲመለሱ ልክ እንደ አብዮታዊ ዴሞክራሲ በስም ደረጃ ብቻ “ሦስተኛ አማራጭ አብሯቸው ብቅ ብሏል፡፡”

ከላይ ያለውን የአቶ ጌታነህ ሀሳብ ካየነው ሁለት ነገር እንረዳለን አንደኛው ሦስተኛ አማራጭ በቅጥ እንዳልተተረጎመ፡፡ ሁለተኛው ደግሞ አቶ ልደቱ ሳይኖሩ ሦስተኛ አማራጭ አብሯቸው እንደሚጠፋ ሲመለሱ አብሯቸው እንደሚመለስ፡፡

አቶ ጌታነህ በቅጥ ያልተተረጎመ ያሉት ሦስተኛ አማራጭ ስልት በአግባቡ እደተተነተነ ላረጋግጥልዎት እወዳለሁ የኢንተርኔት አክሰስ ካሎት www.edponline.org ቢገቡ የኢዴፓን መረጃዎች ያገኛሉ ሦስተኛ አማራጭም በደንቡ እንደተተነተነ ይረዳሉ፡፡ ይህ አማራጭ ከሌሎት ጊዮን ፋርማሲ አካባቢ ያለው የኢዴፓ ጽ/ቤት ቢመጡ ሰነዶቹን ልንሰጥዎ እንችላለን፡፡

ሳያነቡት ወይም አንብበውት ስላልገባዎት ነገር በድፍረት መፃፍ የእርሶን ማንነት የሚያሳንስ እንዳይሆንብዎት ለሌላም ጊዜ ጥንቃቄ ቢያደርጉ መልካም ነው፡፡ሌላው ሦስተኛ አማራጭ አቶ ልደቱ ሲኖሩ የሚነሳ አቶ ልደቱ ሳይኖሩ የሚጠፋ አድርገው የገለፁበት መንገድ ነው፡፡

ሦስተኛ አማራጭ የኢዴፓ የትግል ስልት ነው፡፡ ማለት የኢዴፓ ጠቅላላ ጉብኤ አምኖበት በዚህ የትግል ስልት አማካኝነት ትግሉ መቀጠል እንዳለበት ለአመራሮቹ አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡ ስለሆነም የትኛውም የኢዴፓ አመራር ከዚህ ቀደም የነበረውም አሁንም ያለው በሦስተኛ አማራጭ ስልት ትክክለኛነት ጥርጥር የለውም፡፡ ለዚህ ህብረተሰቡ ስለሦስተኛ አማራጭ ከዚህ የበለጠ እንዲረዳ አሁን ያለውም አመራር ጥረት ያደርጋል፡፡ አቶ ልደቱም ቢኖሩም ባይኖሩም አመራሩ የሚከተለው የትግል ስልት እንደሆነ ሊረዱት ይገባል፡፡ነገር ግን አቶ ልደቱ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ካላቸው ከፍተኛ ቦታ አንፃር ስለ ሦስተኛ አማራጭ ስልት ሲናገሩ የበለጠ የሚሰሙ ከሆነ አሁንም የኢዴፓ አላማ የሦስተኛ አማራጭ ስልት ከዚህ የበለጠ ህብረተሰቡ እንዲረዳው ነውና መ
ካም አጋጣሚ ነው፡፡

በመጨረሻም አንብበው ተረድተው እንደዚ አይነት ድብልቅልቅ ያለ አቀራረብ ሳይሆን ሦስተኛ አማራጭ የሚለው ስልት አያዋጣም የሚል ክርክር ቢያነሱ በጎ ነው፡፡አሁንም ላረጋግጥልዎት የምፈልገው ኢዴፓ አንድም ቀን ሦስተኛ አማራጭ የምከተለው የፖለቲካ ዕርዮት ነው ብሎ አያውቅም፡፡ እርሶም እንዳሉት ኢዴፓ ስልት ነው ይላል ብለዋል ስለዚህ ክርክሩ መሆን ያለበት ይህ ስልት ያዋጣል ወይም አያዋጣም  የሚል ነው፡፡ ሃሳቡ መነሳቱ በጥቅሉ ክፋት የለውም ነገር ግን ፁሁፍዎት ከጥላቻ የፀዳ ቢሆንና ሀሳቦቹ ላይ ቢያተኩሩ የበለጠ ለመማማር እድል ይሰጣል ሦስተኛ አማራጭ ወደ ውጤት የሚወስደን ብቸኛው የፖለቲካ የትግል ስልት ነው፡፡