Clicky

ሰንደቅ ዓላማ የኢትዮጵያውያን ቋሚ ሀብት እንጅ የአገዛዝ ሥርዓቶች የስሜት መግለጫና ርዕዮተ ዓለም ማንፀባረቂያ መሣሪያ መሆን የለበትም!

Gizachew Animawበግዛቸው አንማው

ሠንደቅ ዓላማ ብሔራዊ ምልክቶች ከሚባሉት ውስጥ አንዱና ዋናው ነው፡፡ በቁም ትርጉሙ “ሰንደቅ” ቋሚ ማለት ሲሆን “ዓላማ” ደግሞ ምልክት የሚለውን ቃል ይወክላል፡፡ የሁለቱ ቃላት ጥምረትም ቋሚ ምልክት ይሆናል ፡፡ ኢትዮጵያ ሀገራችን የኦሪት እምንትን ከመቀበሏ በፊት በኑቢያ በኋላም በአክሱም የነበሩት መንግስታት ለራሳቸው በሚስማማቸው አይነት የተቀረፀ ሠንደቅ ዓላማና ሥርዓተ መንግስት አቋቁመው ህዝቡን ሲያተዳድሩ እንደቆዩ የተፃፉ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ በኢትዮጵያ መንግስት አስተዳደር የዛሬው አይነት አረንጋዴ፣ቢጫ፣ቀይ የሆነው ሠንደቅ አላማ የተመሰረተው ወይም የተቀረፀው ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ982-958 ዓመተ ዓለም ባለው ዘመን በሀገራችን ነግሶ በነበረው ቀዳማዊ ሚኒሊክ እንደሆነ በ1919 ዓ.ም በብላቴን ጌታ ህሩይ የተፃፈው ጎህ ፅባህ መፅሐፍ ያሣያል፡፡ በሰንደቅ ዓላማ ላይ ምልክት ማድረግ የተጀመረው በአብርሃ ወአፀብሃ ዘመነ መንግስት ( 303-330 ዓ.ም) አንስቶ እንደሆነ ከላይ የተጠቀሰው መፅሀፍና ሠላማዊ ሠልፍና ውስጣዊ አሠራር ( 1939) የሚሉ ሠነዶች ያረጋግጣሉ፡፡ ይህ ሁኔታ ቀጥሎ በአፄ ሐይለ ስላሴ ዘመነ መንግስት በ1934 ዓ.ም በተደረገው የሠንደቅ አላማዎች አመሰራረት ሥርዓት መሠረት ፡ 1. የቤተ ነጋሲ ሠንደቅ አላማዎች 2. የቤተ መንግስት ሠንደቅ አላማዎች 3. የጦር ክፍሎች ሠንደቅ ዓማላዎችና 4. የሰላማዊ ክፍሎች ሠንደቅ አላማዎች ፤ በሚል በነባሩ ሰንደቅ ዓላማ ላይ የተመደቡበትን ክፍል የሚያንፀባርቅ ምልክት ብቻ ታክሎበት ሥራ ላይ ሲውል እንደቆየ የአፍሪካ ቀንድ መፅሄት በነሃሴ 10፣1985 እትሙ አስነብባል ወደ ዋናው ርዕስ ጉዳይ ስመጣ፤ ሰንደቅ አላማ ለሀገር አንድነት መጠናከር ከሚጫወተው ከፍተኛ ሚና በተጨማሪ ዜጎች የሀገር ፍቅር ስሜት እንዲኖራቸውም የሚያበረክተው ጉልህ አስተዋፅኦ መተኪያ የሌለው ነው፡፡ ሠንደቅ ዓላማ ይህንን ሓላፊነት በስኬት እንዲወጣ ከተፈለገ ከፖለቲካ መጠቀሚያነትና ከአገዛዝ ርዕዩተ አለም ተፅፅኖ ነፃ መሆን አለበት! በማንኛውም የዓለማችን ክፍል ፤ ዲሞክራሲያዊም ይህን አማባገነናዊ ሥርዓት ባለባቸው ሀገሮች በማንኛውም መንገድ ወደ ሥልጣን የወጣ አካል የሚያስተዋውቃቸው አዳዲስ ለውጦችና ፖለቲካዊ አስተሣሠቦች በምንም ታምር የሁሉንም ህዝብ ይሁንታ የሚገኙበት ነባራዊ ሁኔታ የለም፡፡ ስለሆነም ወደ ሥልጣን የወጣው አካል /አገዝዝ/ የሚያመጣቸው ለውጦች ሙሉ በሙሉ የሕዝብ ተቀባይነት የማግኝት ዕድል የላቸውም ፡፡ በሠንደቅ አላማ ላይ የሚጨመር ምልክት የአገዛዝ ስርዓቱ የለውጥ አካል በሚሆንበት ወቅት ሠንደቅ አላምው ከህዝብ ቋሚ ሃብትነት ወርዶ የአገዝዝ ሥርዓቶች የርዕዮተ አለም ማራማጅ አሊያም የፖለቲካ ፕሮግራም ማንፀባረቂያ መሣሪያ ይሆናል፡፡

የምልክቶቹ በሰንደቅ አላማው ላይ መቀመጥ የሚፈጥረው አሉታዊ አንድምታ ከአብራሃ ወአፅብሃ ዘመን መንግስት ጀምሮ ለ1700 ዓመታት በአረንጋዴ -ቢጫ-ቀይ ሠንደቅ ዓላማ ላይ የተለያዩ ምልክቶችን ማስቀመጥ የኢዮጵያዊያንን የሃገር ፍቅር ስሜት የጎዳና እየጎዳ ያለ እኩይ ተግባር ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል የቅርቦቹን ሦስት የአገዛዝ ሥርዓቶች አንድ በአንድ ብናይ ችግሮቹን የበለጠ ያጎላዋል የሚል እምነት አለኝ አፄ ሓይለ ስላሴ የመሠረቱትን ንጉሳዊ አስተዳደር በሠንደቅ አላማው መካከል ላይ አንበሣ በማስቀመጥ የገለፁ ሲሆን ለአፄው ሥርዓት ደጋፊ የሆነ የህብረተሰብ ክፍል እንደለ ሁሉ ለሥርዓቱ ከፍተኛ ጥላቻ የነበረው የህብረተሰብ ክፍል ነቀፌታውንና ጥላቻውን ይገልፅ የነበረው ሥርዓቱ ያመጣቸውን ለውጦች ባለመቀበል ሲሆን ታይቷል፡፡ አሁንም እየታየ ነው፡፡ ሰንደቅ አላም ከህዝብ ሀብትነትና ከብሔራዊ ምልክትነት ደረጃ ወርዶ የሥርዓቱ መግለጫ በመደረጉ ምክንያት የሚገባውን ህዝባዊ ክብር እንዳይጎናፀፍ ሥርዓቱ የተጫወረው አሉታዊ ሚና ከፍተኛ ነበር፡፡ የአፄውን ተሞክሮ የተከተለው የደርግ ሶሻሊስታዊ ስርዓት ሠንደቅ አላማ ላይ ማረሻና ሞፈር በኋላም የኢህዴሪን አርማ በምልክትነት ማስቀመጡ ጉዳዩን የበለጠ አጉልቶ ሠንደቅ አላማን ለርዕዮተ አለም ማራጃ መሣሪያነት ሲያውለው ታይታል፡፡ የአሁኑ “የኢህአዴግን ሰንደቅ ዓላማ” እንደሚባለው በደርግ ወቅትም የሶሻሊስት ሥርዓትን የሚቃወም ህብረተሰብ ክፍል ሠንደቅ አላማው ላይ የተቀመጠውን ማረሻና ሞፈር የሚያይበት ጊዜ ለሠንደቅ አላማው የሚሠጠው ክብር አነስተኛ እንደነበር የሚጠቅሱ መረጃዎች አሉ፡፡ እንደ ቅድመ አያቶቹ ሁሉ ሠንደቅ አላማን ለርዕየተ ዓለም /ፖለቲካ ፕሮግራም/ ማራመጃነት መጠቀምን አሜን ብሎ የተቀበለው የኢህአዴግ አገዛዝ ገና እግሩ አዲስ አበባ እንደገባ በአቶ መለስ በተሠጠ ጋዜጣዊ መግለጫ “ ጠባችን ከጨርቁ ሣይሆን ከበስተጀርባው ባለው ድርጊት ነው፡፡” ተብሎ መታወጁ ከዚህ በፊት ይደረግ እንደነበረው ምልክት ማስቀመጥና ሠንደቅ አላማን ወደ ርዕዮተ አለም ማራመጃነት ደረጃ ከማውረድም አልፎ ወደ “ጨርቅነት” የቀየረ አሣፋሪ ድርጊት ተፈፅሟል፡፡ ኢህአዴግ በሠንደቅ አላማ ላይ የፈፀመው አኩይ ተግባር “ጨርቅ” በማለት ብቻ የሚያበቃ አልነበረም፡፡ ገና በትግል ላይ እያለ “ነፃ ባወጣቸው” የትግራይና የአማራ መሬቶች ላይ የኢዮትጵያ ሠንደቅ አላማ እንዳይውለበለብ በኢህአዴግ አበላት ተፅዕኖ ሲደረግ እንደነበር የአፍሪካ ቀንድ መፅሄት የነሃሴ 10,1985 እትም ቃል በቃል ያስነብባል፡፡ ኢህአዴግ መላ ኢትዮጵያን ከተቆጣጠረ በኋላም ከክልል ሶስት በስተቀር ( በዚም ህዝቡ ስለታገላቸው ነው) እንዲሁም አፋርና አዲስ አበባ በስተቀር በሌሎች አካባቢዊች የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ ሆን ተብሎ ደብዛው እንዲጠፋ ከላይ የተጠቀሰው መፅሔት በግልፅ አስፍራል፡፡ በወቅቱ በአንድንድ ቦታዎች የኢትዮጵያ ባንዲራ ተዘቅዝቆ ( ቀዩ ወደ ላይ) ተሠቅሎ ይታይ በነበረበት ወቅት የሽግግር መንግስቱ የብሔራዊ ሠንደቅ ዓላማን ለማስከበር የነበረው ቁርጠኝነትና ተነሳሽነት አዚህ ግባ የሚባል አልነበረም፡፡ ኢህአዴግ በተለመደው ሠንደቅ አላማ ላይ ምልክትን በማስቀመጥ በታሪክ ካየናቸው የመጨረሻው የአገዛዝ ሥርዓት ሲሆን ቢያንስ ቢያንስ ካለፉት ሥርዓቶች ተሞክሮ በመውሰድ ከማንኛውም ምልክት ነፃ የሆነ ሠንደቅ አላማ በሥራ ላይ ባዋለ ነበር፡፡ ግን ሳይሆን ቀረ፤ ሠንደቅ አላማም “ጨርቅ” ሆነ፡፡ ከ303 ዓ.ም ጀምሮ ኢትዮጵያን ያስተዳደቱ የአገዛዝ ሥርዓቶች የራሳቸውን የፖለቲካና የርዕዮተ ዓለም አቅጣጫ የሚያንፀባርቅ ምልክት በሰንደቅ አላማ ላይ እንዲያስቀምጡ የሚስገድዳቸው ዋናው ምክንያት ( በእኔ እምነት) የኢትዮጵያ ህዝብ ለሠንደቅ አላማው ያለው ወሰን የለሽ ፍቅር ነው፡፡ የአገዝዙ ሥርዓቶች ይህንን የህዝብ ፍቅር ስለተረዱም ይመስላል ሠንደቅ አላማን ለአስተሣሠባቸው ማራመጃነት ለመጠቀም ወደኃላ ያላሉት፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ በሚወደው ነገር መጠቀም መቻልና በቀላሉ ተቀባይነትን ለማግኝት መሞከር የአገዛዝ ሥርዓቶቹ አንዱ ሥልት ነበር፡፡ አሁንም ኢህአዴግ ለማድረግ እየሞከረ ነው፡፡ ለዛውም በአዋጅ አስገዳጅነት ፡፡ ሠንደቅ ዓላማ የአንድ ሀገር ህዝብ ወካይ ብሔራዊ ምልክት መሆኑና ሀገር እስካለ ድረስ ደግሞ ህዝብ በቋሚነት ሊገለገልበት የሚችል ቋሚ ባንዲራ ማስፈለጉ እንዳለ ሆኖ ሥልጣን በጨበጡ ማግስት የራስን ለሃገርና ለህዝብ በእኩልነት ሊወልክ የማይችል ምልክት ሠንደቅ አላማ ላይ ማስቀመጥ ትልቁ የሥግብግብት መግለጫ ባህሪ ነው፡፡ ለ1700 አመታት ያህል የተለያዩ ምልክቶችን በሠንደቅ ዓላማ ላይ ማስቀመጥ እየተለመደ መምጣቱና ይህም ከጊዜ ወደ ጊዜ የዜጎችን የሃገር ፍቅር ስሜት እየሸረሸረ ወደ መጨረሻው የአሁኑ ወቅት መድረሱ የጉዳዩ ባለቤት የሆኑ የዛሬይቱ ኢትዮጵያ የፖለቲካ ፓርቲዎች አንዱ ርዕሰ ጉዳይ / issue/ ለመሆን በቅቷል፡፡ በዚህ ፅሑፍ አቅራቢ እምነት የኢትዮጵያ ሠንደቅ አላማ የሀገር ፍቅር ማጠናከሪ መሣሪያ ሆኖ በማገልገል በኩል የሚጫወተውን ጉልህ ሚና በመረዳት በሌላ በኩል ደግሞ የጥቁር ህዝብ የነፃነት ተምሳሌት በመሆን የሚያበረክተውን የድል አድራጊነት ስሜትና ኩራት በማጤን ከትውልድ ትውልድ በቋሚነት ሊሸጋገር የሚችል፤ ከአገዛዝ ሥርዓቶች ሠለባ ነፃ የሆነ፤ ምንም አይነት ምልክት ያልተጨመረበት አረንጓዴ -ቢጫ- ቀይ ሠንደቅ አላማ እንዲኖረን ከሚፈልጉ ኢትዮጵያውያን አንዱ ነኝ፡፡ ይህ እንዲሆን መታገል የዚህ ትውልድ እንዱ የቤት ስራ ይመስለኛል!!!

 

የብዙሃን ማህበራትና የኢህአዴግ ተቃርኖ፤የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ህብረትን እንደማሳያ

Gizachew Animawግዛቸው እንማው

በኢትዮጵያ የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ጉዳዮች ዙርያ ተጽፎ በ1994 ዓ.ም  ለንባብ የበቃውና አቶ መለስ ዜናዊ ከሞቱ በኃላ በእርሳቸው አንደተዘጋጀ የተነገረን የፖሊሲ ትንታኔ ሠነድ ከገጽ 127 ጀምሮ የብዙሃን ማህበራት በተመለከተ በርካታ ገንቢ ነጥቦችን እንደሚከተለው ያስነብበናል ፡፡

‹‹የብዙሃን ማህበራት በየትኛውም የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ሂደት እጅግ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወቱና የአንድ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ከሚመዘንባቸው መስፈርቶች አንዱ በስርዓቱ ውስጥ ያሉ የብዙሃን ማህበራት መጠንና ጥንካሬ ነው፡፡ በተለይ በኢትዮጵያ  የብዙሃን ማህበራት ሚና ከዚህም የላቀ መሆን አለበት››

ገፅ 128 ላይ ደግሞ ‹‹የብዙሃን ማህበራቱ ግልፅና ለአዳዲስ አባላት ክፍት ከመሆን ባሻገር መሪዎቻቸውን በነጻና ዴሞክራሳዊ አኳኋን የሚመርጡና የሚሽሩ መሆን አለባቸው፡፡ ውስጣዊ አሰራራቸው ፀረ-ዴሞክራሲያዊ የሆኑ ማህበራት ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታው በጎ አስተዋፅኦ ሊያደርጉ አይችሉም፡፡››

የብዙሃን ማህበራቱ ዜጎችን በእኩልነት ማስተናገድና ግልጽ መስፈርት አስቀምጠው መስፈርቱን ላሟላ ዜጋ ሁሉ በራቸውን ክፍት ማድረግ  እንዳለባቸው ፤በራቸውን ቀርቅረው የጥቂቶች የሚሆኑበት አሠራር ኢ-ዴሞክራሲያዊ እንደሆነ በጥብቅ ያወግዛሉ፡፡ ጉዳዩ ሆድ ሲያውቅ ዶሮ ማታ ቢሆንም፡፡

ሌላው ‹‹የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ትግልና አብዮታዊ ዴሞክራሲ›› በሚል ርዕስ በመጋቢት 1999 ታትሞ የወጣው የኢህአዴግ የፖሊሲ ትንታኔ ሠነድ የብዙሃን ማህበራትን በተመለከተ ከላይ ካየነው ባልተናነሰ መልኩ ሰፊ ሽፋን ይሰጣል፡፡ ሠነዱ በገፅ 66 ላይ ታሪክን በማጣቀስ የብዙሃን ማህበራቱ በምዕራቡ ዓለም የዲሞክራሲ ሥርዓት እንዲፈጠርና እንዲጠናከር በማድረግ ረገድ ወሳኝ ሚና አንደተጫወቱ ይገልፅና የብዙሃን ማህበራቱ የዜጎች ማሰባሰቢያ መድረኮች ብቻ  ሣይሆኑ የዴሞክራሲ ማስተማሪያ ተቋማትም እንደነበሩ ያስገነዝባል ፡፡

ማንኛውም ጤነኛ አመለካከት ያለው ዜጋ ከላይ በተጠቀሱት ሁለት መጽሐፎች የተካተቱትን የፖሊሲ አቅጣጫዎች አንብቦ ስለጠቀሜታቸው ይጠራጠራል ብዬ አላስብም፡፡ ሊነሳ የሚችለው  ቁልፍ ጥያቄ ኢህአዴግ ምን ያህሉን ፖሊሲዎች ተግባራዊ  እያደረጋቸው ነው የሚል ይመስለኛል ፡፡

በዚህ ፅሁፍ አዘጋጅ እምነት መሠረት ኢህአዴግ እንደ መንግስት ቢያንስ  ከላይ በዝርዝር ከቀረቡት የፖሊሲ አቅጣጫዎች ጥቂቶቹን እንኳን ተግባራዊ አድርጎ ቢሆን ፤በኢትዮጵያ ውስጥ ዛሬ ሊኖሩ የሚችሉ የብዙሃን ማህበራት በቁጥርም በይዘትም አሁን ካለንበት ተጨባጭ ሁኔታ የተለየ በሆነ ነበር፡፡

ማንም ሰው እንደሚረዳው ብዙሃን ማህበራት የህብረተሰቡን የተለያዩ ጥቅሞችና ፍላጎቶች በመወከል የሚጫወቱት ሚና ቀላል የሚባል አይደለም፡፡ ይህንን ሚናቸውን በተግባር አንዳይወጡና ራሳቸውንም በሚገባ እንዳያጠናክሩ በማድረግ ረገድ የመንግስት ጣልቃ ገብነት በዋና ምክንያትነት ይጠቀሳል፡፡

ይህ አላስፈላጊ የሆነና ስግብግብነት የወለደው የመንግስት ጣልቃ ገብነት “በአንድ ራስ ሁለት ምላስ” እንዲሉ ኢህአዴግ ራሱ የፃፈውን ፖሊሲ አንዲሽርና በእያንዳንዱ እርምጃው ከራሱ አስተሳሰብ ጋራ አንዲቃረን ያደርገዋል ፡፡

ከላይ በተገለፁ ሠነዶች የተፃፉትን ተግባራዊ በማድረግ ማህበራቱ በገለልተኝነትና በነፃነት የሚሰሩበትን ምቹ ሁኔታ ከመፍጠር ይልቅ ኢህአዴግ የራሱ መሳሪያና መጠቀሚያ እንዲሆኑ በማድረግ  ከሀገሪቱ የዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ሂደት ተቃራኒ ሲቆም በተደጋጋሚ ታይቷል፡፡ ( አቶ ልደቱ አያሌዉ “መድሎት” በተባለው መጽሐፋቸው ከገፅ 162 ጀምሮ በግልፅ እንዳስቀመጡት ባለፉት አመታት በገሃድ እንደታየው ኢህአዴግ  ከራሱ ፍላጎት ጋር አብረው የሚቆሙትን ማህበራት በተለያዩ መንገዶች የሚደግፈውን ያህል ከሱ ፍላጎት ጋር የማይቆሙትን ደግሞ በዚያው መጠን በተለያዩ ተፅዕኖዎች ለማዳከም ጥረት እንደሚያደርግና ራሱን ከሌሎች ጥቃት ለመከላከልና ሌሎችንም ለማጥቃት እንደ ጦርና ጋሻ እንደሚጠቀምባቸው ሊካድና ሊስተባበል በማይችል መጠን  በተደጋጋሚ መታየቱ ሌላው ኢህአዴግ ራሱ ከፃፈው ፖሊሲ ጋር የሚፈጥረው በደንብ ታቅዶበት፣ በእውቀት፣ስልጣንን ከበርካታ አቅጣጫዎች ከሚመጣ ማእበል ለመከላከል የሚደረግ ተቃርኖ ነው፡፡

መንግስት ማህበራትን የራሱ የፖለቲካ ጥቅም ማስከበሪያ መሳሪያ ከማድረግ ይልቅ ከተመሠረቱበት ዓላማ አንጻር በነፃነትና በገለልተኝነት እየሠሩ ለሀገራችን የዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ የሚጠበቅባቸውን ሃላፊነት በአግባቡ እንዲወጡ የሚያስችል ምቹ ሁኔታ በመፍጠርና ተገቢ የቁጥጥር ሥርዓት በመዘርጋት የበኩሉን ድርሻ ሊወጣ እንደሚገባ አቶ ልደቱ ከላይ በተጠቀሰው መጽሀፋቸው ያስገነዝባሉ፡፡

የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የተማሪዎች ህብረት ድሮና ዘንድሮ

በአፍሪካ ደረጃ ሁሌም ቢሆን በመንግስታትና በዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች መካከል ያለው ግንኙነት ገንቢ ሆኖ አያውቅም፡፡  ለዚህ ደግሞ እንደየ ሀገሮቹ ተጨባጭ ሁኔታ የሚለያዩ ቢሆንም ዋናው ምክንያት ተቋማዊ ነፃነት እንዲኖር፣የመማር ማስተማሩ ከመንግስት ተፅዕኖ ነፃ እንዲሆን (academic freedom)፣ እና ሀሳብን በነጻነት የመግለጽ መብት እንዲረጋገጥ በተማሪዎች የሚደረገው ንቅናቄ በመንግስት በኩል የሚበረታታ ሆኖ ስለማያውቅ ነው፡፡

የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የተማሪዎች ህብረት በአፍሪካ ደረጃ እንጋፋ የተማሪዎች ማህበር ነው፡፡ ደቡብ አፍሪካውያን ተማሪዎች ገና በቅኝ ግዛት ሥር ሆነው በገዢዎቻቸው ላይ ጥያቄ ማንሳት ሳይጀምሩ የተቋቋመና በኢትዮጵያ ታሪክም በገበሬውና ከብሔርተኛው ይበልጥ ተማሪው ነበር፡፡ መጀመሪያ የምሁራንና የምርምር መድረክነት ባህርይ የነበረው ሁኔታ በ1950ዎቹ መጨረሻና በ1960ዎቹ መጀመሪያ አቢዮታዊ እንቅስቃሴን እየያዘ መጣ፡፡ ለዚህ አጋዥ የሆኑ ነባራዊና ህሊናዊ ምክንያቶች ነበሩ ይላሉ ፕሮፌሠር ባህሩ ዘውዴ፡፡

ታሪክም አሁን ላለው ሁለንተናዊ ለውጥ የራሱን አሻራ ማሳረፍ የቻለ ተቋም ነው፡፡ እንደ ፕሮፌሠር ባህሩ ዘውዴ አተያይ ከሆነ ለሥርዓቱ ፀር በመሆን ከገበሬውና ከብሔርተኛው ይበልጥ ተማሪው ነበር፡፡

በመጀመሪያ የሀገሪቱ ሁኔታ በተለይም የገጠሩ አርሶ አደርና የከተማው ሠርቶ አደር የኑሮ ደረጃ እየከፋ መምጣቱ የዚህ የከፋ ተቃውሞ ነባራዊ መሠረት ነው፡፡ መንግስት ንቅናቄውን ለማፈን የሚወስዳቸውም እርምጃዎች ተማሪዎቹን ይበልጥ እልህ ውስጥ አስገባቸው፡፡ የተማሪዎች ተቃውሞና የመንግስት አፈና እርስ በእርስ እየተፋጩ በመጨረሻም የ1966ቱን አቡዮት ወለዱ፡፡ ተማሪዎቹ በንቅናቄያቸው የመጀመሪያ አመታት የታገሉት በነጻ ማህበር ለመደራጀትና ሀሳባቸውን በነፃ ለመግለፅ የሚችሉበት መፅሔት ለማቋቋም ነበር፡፡ የተማሪዎች ህብረት በተማሪዎች ዲን ቁጥጥር ስር ስለነበር ነፃ ነው ለማለት አያስደፍርም፡፡
ተቃውሞው እየተጠናከረ ሲሄድ መንግስት በተማሪዎች ላይ የፀረ-ተማሪ ፕሮፖጋንዳ ዘመቻ ካካሄደ በኋላ በታህሳስ 19 የተማሪዎቹን መሪ ጥላሁን ግዛውን ገደለ፡፡ በማግስቱም መሪያችንን በክብር እንቀብራለን ብለው 6 ኪሎ ቅጥር ግቢ በተሰበሰቡት

ተማሪዎች ላይ የፀጥታ ሀይሎች ተኩስ ከፍተው የተወሰኑትን ህይወት ቀጠፉ አያሌ ተማሪዎችን አቆሰሉ፡፡ የኢትዮጵያ ተማሪዎች ንቅናቄ ለለውጥ ባለው ፅናትና በመስዋትነት ስሜቱ ብዙም ወደር የሚገኝለት አይደለም፡፡
እንደዛሬው ሳይሆን በቀደመ ተክለ-ሰውነቱ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የተማሪዎች ህብረት በአፍሪካ ደረጃ እጅግ ጠንካራ የተማሪዎች ወንድማማችነት መፍጠር የቻለ ተቋም ነበር(Randi፣ the quest for expression)፡፡ እ.ኤ.አ ጥቅምት 1 1989 ዓ.ም ለህትመት የበቃው Ethiopian herald ጋዜጣ የኢትዮጵያ ተማሪዎች የሠሩትን አዲስ ታሪክና የተጫወቱትን ሚና በማጉላት የፊውዳሉን ሥርዓት በመቃወም ያደርጉት የነበረውን ተቃውሞ መቼም የማይረሳ የቅርብ ጊዜ ትውስታ (fresh memories) ነው፡፡ ተማሪዎች የከፈሏቸው  መስዋዕትነቶች የሀገራችን ብሔራዊ ቅርስ አካል ናቸው ሲል ጋዜጣው ይዘክራቸዋል፡፡
በዚህ ፅሁፍ አዘጋጅ እምነት ትናንትም ዛሬም የኢትዮጵያ ተማሪዎች የህዝቡን አጀንዳ ተሸክመው የሚንቀሳቀሱ ዜጎች ናቸው፡፡ ለዚህ ደግሞ ትግሉን ከጫንካቸው ላይ አውርዶ እነሱ በትምህርታቸው ላይ ብቻ እንዲያተኩሩ ለማድረግ የሚያስችል ጠንካራ ተቃዋሚና የመብት ተሟጋች ድርጅቶች ሀገሪቱ ውስጥ አለመፈጠራቸውና እንዲፈጠሩም  በመንግስት አለመፈለጋቸው ነው፡፡
ይህ እስኪሆን ድረስ ግን ተማሪዎች የህዝብን አጀንዳ ከመሸከም ባለፈ ዩኒቨርስቲዎችን እንደ አንድ ምቹ የህዝባዊ አጀንዳ መፍጠሪያ ቦታ አድርገው  መውሰዳቸው ዛሬም የማይቀር ይመስለኛል፡፡

የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ህብረት በዘመነ ኢህአዴግ

የዚህ  ፅሁፍ አዘጋጅ የተማሪዎች ህብረት አባል የነበርኩት ከፖለቲካል ሳይንስ ትምህርት ክፍል የሶሻል ሣይንስ ኮሌጅን በመወከል ነበር፡፡ በኮሌጁ ሥር ካሉ የትምህርት ክፍሎች የተመረጡ ተወካዮች የወቅቱ የኮሌጁ ዲን በነበሩት ዶክተር ያዕቆብ አርሳኖ ፊት እጅግ ትንቅንቅ የተሞላበትን የምረጡኝ ዘመቻ በዴሞክራሲያዊ መንገድ ካደረግን በኋላ በምስጢር ድምፅ አሠጣጥ በከፍተኛ ድምፅ ለህብረቱ ኮሌጁን ወክዬ እንድሠራ መመረጤ ተገለፀልኝ፡፡

በዚህ ሁኔታ ወደ ህብረቱ ከሄድኩ በኋላ የህብረቱን የሥራ አስፈፃሚ አመራረጥ በተመለከተ የተለያዩ ወሬዎች መናፈስ ጀመሩ፡፡ የወሬዎችን ተጨባጭነት ለማጣራት የቀረብኩት አንድ የኦህዴድና የህብረቱ አባል በጣም ተናዶ ሣግ ሣግ እያለው በኢህአዴግ የተሰራውን ህገ-ወጥና መርህ አልባ ተግባር ከሀ እስከ ፐ ተረከልኝ፡፡ የህብረቱ ሥራ አስፈጻሚ ከመመረጡ አንድ ሳምንት ቀደም ብሎ ኢህአዴግ ወደ ህብረቱ የመጡትን የተለያዩ ኮሌጅ ተወካዮች 4 ኪሎ ኢህአዴግ ፅ/ቤት በመሰብሰብ የመጀመሪያ ሦስት ተቀዳሚ አመራሮችን እንዳስመረጠ፤ በዚህም መሠረት ፕሬዚዳንቱ ከብአዴን ም/ፕሬዚዳንቱና ዋና ፀሐፊው ከኦህዴድ ሥም በመጥቀስ መመረጣቸውንና በነዚህ ተሿሚዎች ላይ ሌሎችን አባላት የማሳመንና ዩኒቨርስቲው አስተዳድር ለህብረቱ ስራ አስፈጻሚ ምርጫ ሲጠራ የማፅደቅ ሥራ ብቻ እንዲሠራ ኢህአዴግ የቤት ሥራ መስጠቱን አረጋገጠልኝ፡፡ እንደሚታወቀው ዛሬም ድረስ አመነበትም አላመነበትም ብዙኃኑ የዩኒቨርስቲ ተማሪ የሥራ ዋስትና     ከምረቃ በኋላ ለማግኘት የአባልነት ፎርም ይሞላል፡፡ ያኔም ከ90% በላይ የህብረቱ አባል የኢህአዴግ አባል እንደነበር አስታውሳለሁ፡፡

የህብረቱ   የሥራ አስፈፃሚ ምርጫም የተባለውና የተጠበቀው ሆነ፡፡ ፕሬዚዳንቱ ከብአዴን፣ ም/ፕቄዚዳንቱና ዋና ፀሐፊው ከኦህዴድ፡፡የመጀመሪያውን መረጃ የነገረኝ የህብረቱ አባል ለሥራ አስፈጻሚው ለመወዳደር ራሱን አዘጋጅቶ  በግምገማ እንደወደቀ የግምገማውን መስፈርት በትንሽ ብጣሽ ወረቀት እያስነበበ አስረዳኝ፡፡
በተማሪዎች ህብረት በነበረኝ የ2001/2002 ሥራ ዘመን የታዘብሁትና የተረዳሁት  ነገር ቢኖር ኢህአዴግ ጥቅሙን ለማስከበር ምንያህል መርህ  አልባ ሥራ ሲሠራ እንደነበርና ወደፊትም ሊሠራ እንደሚችል ነው፡፡ ‹‹የተመረጡ›› የህብረቱ አመራሮች ለኢህአዴግ ጥቅምና ፍላጎት ዘብ መቆማቸውን ለማረጋገጥ ወጭ ደብዳቤዎችን ለኢህአዴግ ጽ/ቤት በግልባጭ ያሳውቁ ነበር፡፡

እዚህ ላይ ኢህአዴግ ከላይ በመግቢያዬ አካባቢ ከተጠቀሱ የራሱ ፖሊሲዎች ጋር ያለውን ተቃርኖ ማየቱ የኢህአዴግን መርህ አልባነት በሚገባ ያሳያል ብዬ አምናለሁ፡፡ ፖሊሲው የብዙሃን ማህበራት ለአዳዲስ አባላት ክፍት መሆን አለባቸው ይላል፤ አዳዲስ አባላት ግን ተቀባይነት ሊያገኙ የሚችሉት የኢህአዴግ አባላትና በኢህአዴግ ላይ ምንም አይነት ጥያቄ ላለማንሳት ለራሳቸው ቃል ከገቡ ብቻ ነው፡፡ፖሊሲው የብዙሃን ማህበራት ሁሉንም ዜጎች ማስተናገድ አለባቸው ይላል፤ በተግባር ግን እጅግ አግላይና አድሎ በተሞላበት ሁኔታ የፖለቲካ አመለካከትን ብቸኛ መመዘኛ በማድረግ እየተሠራበት ነው፡፡

ለምን የሚል ጥያቄ ሲነሳ ‹‹እያንዳንዱ አደረጃጀት በአብዮታዊ ዴሞክራቶች የማይመራ ከሆነ ለሥርዓቱ አደጋ ነው››የሚል መልስ ይሰጣል፡፡ ፖሊሲው ማህበራቱ ግልጽ መስፈርት እንዲኖራቸውና መስፈርቱን ላሟላ ዜጋ ሁሉ  እኩል እድል እንዲሰጡ ያስገድዳል፤ በተግባር ግን ኢህአዴግነት በስውር መስፈርትነት እየቀረበ ብዙዎችን ሲያደናቅፍ እያየን ነው፡፡ ፖሊሲው የብዙሃን ማህበራት የዴሞክራሲ ማስተማሪያ መድረክ መሆን አለባቸው ይላል፡፡ በተግባር ግን የብዙሃን ማህበራት/ተቋማት የአብዮታዊ ዲሞክራሲ ስብከት ማዕከላት ናቸው፡፡

ማጠቃለያ

የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ተማሪዎች ሀገራዊ አጀንዳን ያነገበ/ያቀፈ ውይይት በማድረግ ለዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታው የራሳቸውን ሚና እንዲጫወቱ ልዩ ጥበቃና ድጋፍ ሊደረግላቸው ይገባል፡፡

በሀገራችን ከአፄ ሀ/ስላሴ አገዛዝ ጀምሮ የነበሩት እና ያሉት ገዢዎቻችን ዩንቨርሲቲዎች የሀገሪቱ ቁልፍ ተቋማት መሆናቸውን ስለተረዱ እና ስለሚያቁ ያለ የሌለ የፈሪ ጡንቻቸውን ሲያሣርፉባቸው አይተናል፤  እያየንም ነው፡፡ ይህ ከባድ ጡጫ በተማሪዎች ላይ የሚበረታው ሥልጣንን ከማጣት ከሚመጣ ሥጋት ነው፡፡ ዘላቂው መፍትሄ እና ያለው አማራጭ ሁለት  ነው፤እሱም ዴሞክራሲያዊ ሥርዓትን በተሟላ መልኩ መመለስና ተማሪዎቹ በትምህርታቸው ላይ እንዲያተኩሩ ማድረግ አሊያም በጡንቻ የተማሪዎቹን የተለያዩ ጥያቄዎች መድፈቅና ለጊዜውም ቢሆን ፋታ ማግኘት፡፡
ምርጫው ለሀገር ጥቅም ዘብ በመቆምና ለተወሰነ ቡድን ጥቅም በመታገል መካከል ያለ ነው፡፡ ለሀገር ጥቅም ዘብ በመቆም ግን አብሮ መጠቀም ይቻላል !!!